Een arbeidsconflict op de werkvloer roept veel vragen op, zeker als een medewerker zich ziekmeldt of dreigt ziek te worden. Wat is de rol van de bedrijfsarts in zo’n situatie, en wat mag je eigenlijk melden? In dit artikel krijg je per vraag een helder en direct antwoord.
Wat is een arbeidsconflict en wanneer is er sprake van?
Een arbeidsconflict is een aanhoudend geschil tussen werkgever en werknemer over de arbeidsrelatie, arbeidsomstandigheden of de inhoud van het werk. Er is sprake van een arbeidsconflict wanneer partijen er onderling niet meer uitkomen en de situatie de werkrelatie structureel onder druk zet.
Voorbeelden van situaties die kunnen uitgroeien tot een arbeidsconflict zijn meningsverschillen over de taakverdeling, onvrede over functioneringsgesprekken, een reorganisatie waarbij de werknemer zijn positie betwist, of een verstoorde relatie met een leidinggevende. Het gaat dus nadrukkelijk verder dan een incidentele ruzie of een eenmalig verschil van inzicht.
Belangrijk om te weten: een conflict op het werk is geen medische diagnose. Het is een arbeidsrechtelijke situatie. Toch kan een arbeidsconflict wel degelijk leiden tot gezondheidsklachten, en dat is precies het punt waarop de bedrijfsarts een rol kan spelen.
Kan een arbeidsconflict leiden tot ziekmelding?
Ja, een arbeidsconflict kan leiden tot een ziekmelding, maar het conflict zelf is geen ziekte. Wanneer een werknemer door spanning, stress of psychische klachten als gevolg van een conflict op het werk uitvalt, dan is er sprake van medisch verzuim. De klachten zijn dan de grond voor de ziekmelding, niet het conflict zelf.
In de praktijk ziet men regelmatig dat werknemers zich ziekmelden wanneer een arbeidsconflict escaleert. De werkgever is dan verplicht om verzuimbegeleiding op te starten, ook al is de achterliggende oorzaak een conflict. De bedrijfsarts beoordeelt of er daadwerkelijk sprake is van ziekte of arbeidsongeschiktheid.
Het onderscheid is relevant, omdat een ziekmelding vanwege een arbeidsconflict andere verplichtingen met zich meebrengt dan een ziekmelding door een lichamelijke aandoening. Zo kan de bedrijfsarts adviseren om mediation in te zetten naast of in plaats van medische begeleiding.
Wat doet de arboarts bij een arbeidsconflict?
De bedrijfsarts beoordeelt bij een arbeidsconflict of er sprake is van medische beperkingen die samenhangen met het conflict. Let op: de term “arboarts” is geen officiële medische titel. De juiste term is bedrijfsarts, een erkend medisch specialist op het gebied van arbeid en gezondheid. De bedrijfsarts neemt geen partij in het conflict, maar adviseert vanuit een onafhankelijke medische positie.
Concreet kan de bedrijfsarts bij een arbeidsconflict het volgende doen:
- Beoordelen of de werknemer medisch gezien arbeidsongeschikt is
- Adviseren over re-integratiemogelijkheden, ook als terugkeer naar de eigen functie tijdelijk niet haalbaar is
- Aangeven of mediation of een andere interventie wenselijk is
- Een probleemanalyse opstellen als basis voor het plan van aanpak
- Werkgever en werknemer adviseren over de te nemen stappen binnen de Wet verbetering poortwachter
De bedrijfsarts is geen arbiter en lost het conflict niet op. Die rol is voorbehouden aan een mediator of een arbeidsrechtelijke instantie. De bedrijfsarts richt zich uitsluitend op de gezondheid en inzetbaarheid van de werknemer.
Mag je een arbeidsconflict melden bij de arboarts?
Ja, een werknemer mag bij de bedrijfsarts aangeven dat er sprake is van een arbeidsconflict, zeker als dit leidt tot gezondheidsklachten. De bedrijfsarts heeft een geheimhoudingsplicht voor medische informatie, maar kan de werkgever wel adviseren over de werksituatie zonder medische details te delen.
Het is zelfs verstandig om een conflict op het werk te benoemen bij de bedrijfsarts. Wanneer de klachten samenhangen met een arbeidsconflict, heeft dat invloed op het advies en de aanpak. Als de bedrijfsarts niet weet dat er een conflict speelt, kan het advies onvolledig of zelfs contraproductief zijn.
Werknemers hebben ook het recht om zelf een afspraak te maken met de bedrijfsarts via het zogeheten spreekuurrecht. Dit kan zelfs zonder dat de werkgever daartoe het initiatief neemt. Zo kan een werknemer zelf de stap zetten om de situatie bespreekbaar te maken.
Wat is het verschil tussen de arboarts en een mediator?
De bedrijfsarts en een mediator hebben een fundamenteel verschillende rol bij een arbeidsconflict. De bedrijfsarts beoordeelt de gezondheid en inzetbaarheid van de werknemer vanuit een medisch perspectief. Een mediator begeleidt het gesprek tussen werkgever en werknemer om samen tot een oplossing van het conflict te komen.
De bedrijfsarts is een onafhankelijk medisch specialist die geen partij kiest en zich richt op wat de werknemer medisch gezien wel of niet kan. Een mediator is een neutrale gespreksleider die het proces faciliteert, maar geen inhoudelijk oordeel geeft over wie gelijk heeft.
In de praktijk kunnen beide rollen naast elkaar bestaan. De bedrijfsarts kan mediation adviseren als interventie, terwijl de mediator vervolgens het conflictoplossende gesprek begeleidt. Beide zijn nodig wanneer zowel de gezondheid als de arbeidsrelatie onder druk staan door een conflict op het werk.
Welke stappen zijn er bij verzuim door een arbeidsconflict?
Bij verzuim als gevolg van een arbeidsconflict gelden dezelfde wettelijke verplichtingen als bij ander verzuim, aangevuld met specifieke aandacht voor het oplossen van het onderliggende conflict. De werkgever blijft zelf verantwoordelijk voor het opvolgen van de stappen en het activeren van het re-integratieproces.
De te nemen stappen zijn doorgaans als volgt:
- Ziekmelding verwerken: de werkgever registreert de ziekmelding en meldt deze bij de arbodienst.
- Probleemanalyse door de bedrijfsarts: uiterlijk in week zes stelt de bedrijfsarts een probleemanalyse op, inclusief advies over de inzetbaarheid en mogelijke interventies.
- Plan van aanpak opstellen: werkgever en werknemer stellen samen een plan van aanpak op, gebaseerd op het advies van de bedrijfsarts.
- Interventie bij conflict: als het conflict de re-integratie belemmert, kan mediation worden ingezet. Dit is een aparte stap naast de medische begeleiding.
- Voortgangsgesprekken voeren: werkgever en werknemer evalueren regelmatig de voortgang en passen het plan indien nodig aan.
- Re-integratie begeleiden: zodra de werknemer medisch gezien kan werken, wordt de re-integratie stapsgewijs opgestart, eventueel in aangepast werk.
Het is essentieel dat werkgever en werknemer ook tijdens een conflict blijven communiceren over de re-integratie. Het conflict en het verzuim zijn twee afzonderlijke trajecten die beide aandacht vragen.
Hoe ArboVita helpt bij verzuim door een arbeidsconflict
Verzuim door een arbeidsconflict is complex. Er spelen medische, arbeidsrechtelijke en relationele factoren tegelijk. Wij bij ArboVita begeleiden en adviseren werkgevers bij het correct doorlopen van dit proces, zonder daarbij de verantwoordelijkheid van de werkgever over te nemen.
Wat wij daarbij bieden:
- Een vaste casemanager in taakdelegatie, die werkt onder supervisie van een bedrijfsarts en het verzuimproces begeleidt
- Heldere probleemanalyses en adviezen die de werkgever handvatten geven voor het gesprek met de werknemer
- Korte lijnen en persoonlijk contact, zodat er snel geschakeld kan worden wanneer een situatie escaleert
- Actief advies over de te nemen stappen binnen de Wet verbetering poortwachter
- Ondersteuning bij het signaleren van conflictsituaties voordat ze leiden tot langdurig verzuim
Wij staan naast de werkgever als adviseur, niet als vervanger van de interne HR-functie. De werkgever blijft zelf aan het roer, maar hoeft het niet alleen te doen. Wil je weten hoe wij jouw organisatie kunnen ondersteunen bij verzuim door een arbeidsconflict? Neem dan vrijblijvend contact met ons op.