Langdurig verzuim brengt veel vragen met zich mee, zeker als een medewerker na weken of maanden nog steeds niet in staat is om te werken. Op een gegeven moment komt het UWV in beeld, en dat markeert een belangrijke fase in het verzuimtraject. Zowel werkgever als werknemer krijgen dan te maken met nieuwe verplichtingen, termijnen en beoordelingen.
In dit artikel leggen we stap voor stap uit hoe het UWV werkt bij langdurig verzuim, wat er van beide partijen wordt verwacht en hoe je als werkgever goed voorbereid de verschillende fases doorloopt.
Wat is de rol van het UWV bij langdurig verzuim?
Het UWV speelt een centrale rol bij langdurig verzuim zodra een medewerker dreigt blijvend arbeidsongeschikt te worden. Het UWV beoordeelt of iemand na twee jaar ziekte in aanmerking komt voor een WIA-uitkering, controleert of werkgever en werknemer zich aan de re-integratieregels hebben gehouden en legt eventueel sancties op als dat niet het geval is.
In de eerste twee jaar van ziekte ligt de verantwoordelijkheid voor re-integratie volledig bij de werkgever. Het UWV staat in die periode op de achtergrond, maar is niet afwezig. Het UWV kan tussentijds toetsen of de re-integratie-inspanningen voldoende zijn, bijvoorbeeld via een deskundigenoordeel. Pas na het tweede ziektejaar neemt het UWV een actievere rol aan door de WIA-aanvraag te beoordelen.
Wanneer neemt het UWV het verzuim over van de werkgever?
Het UWV neemt het verzuim niet zomaar over van de werkgever. Na 104 weken ziekte, oftewel twee jaar, eindigt de loondoorbetalingsverplichting van de werkgever en kan de werknemer een WIA-uitkering aanvragen. Vanaf dat moment beoordeelt het UWV de situatie en neemt het de begeleiding over als de werknemer in aanmerking komt voor een uitkering.
Het is belangrijk te begrijpen dat de werkgever gedurende die twee jaar de regie houdt en actief moet werken aan re-integratie. De overdracht aan het UWV is geen automatisme waarbij alle verantwoordelijkheid verdwijnt. Als blijkt dat de werkgever onvoldoende heeft gedaan, kan het UWV de loondoorbetalingsverplichting met maximaal een jaar verlengen, ook wel de loonsanctie genoemd.
Hoe verloopt de WIA-keuring bij het UWV?
De WIA-keuring is de beoordeling die het UWV uitvoert om te bepalen of een werknemer recht heeft op een WIA-uitkering. De keuring bestaat uit twee onderdelen: een medische beoordeling door een verzekeringsarts en een arbeidskundige beoordeling door een arbeidsdeskundige. Samen stellen zij vast in hoeverre iemand nog kan werken en wat de verdiencapaciteit is.
De medische beoordeling
De verzekeringsarts van het UWV beoordeelt welke beperkingen de werknemer heeft als gevolg van ziekte of gebrek. Dit legt hij of zij vast in een zogenoemde Functionele Mogelijkhedenlijst (FML). Dit document vormt de basis voor de arbeidskundige beoordeling die daarna volgt.
De arbeidskundige beoordeling
Op basis van de FML bekijkt de arbeidsdeskundige welke functies de werknemer nog kan uitvoeren en wat hij of zij daarmee kan verdienen. Het verschil tussen het vroegere loon en de nieuwe verdiencapaciteit bepaalt het percentage arbeidsongeschiktheid. Afhankelijk van dat percentage valt iemand in de IVA (volledig en duurzaam arbeidsongeschikt) of de WGA (gedeeltelijk arbeidsgeschikt).
Wat zijn de verplichtingen van werkgever en werknemer richting het UWV?
Zowel werkgever als werknemer hebben concrete verplichtingen richting het UWV, met name rondom de WIA-aanvraag en de re-integratie-inspanningen gedurende de twee ziektejaren. Het niet nakomen van deze verplichtingen kan leiden tot financiële gevolgen voor beide partijen.
De verplichtingen voor de werkgever zijn onder andere:
- Het opstellen en bijhouden van een plan van aanpak voor re-integratie
- Het voeren van regelmatige voortgangsgesprekken met de zieke medewerker
- Het tijdig uitvoeren van de eerstejaarsevaluatie en de eindevaluatie
- Het aanleveren van een volledig re-integratieverslag bij de WIA-aanvraag
- Het actief onderzoeken van re-integratiemogelijkheden, zowel binnen als buiten de eigen organisatie (spoor 1 en spoor 2)
De werknemer is op zijn beurt verplicht om mee te werken aan re-integratie, gehoor te geven aan oproepen van de bedrijfsarts en het UWV en de WIA-aanvraag tijdig in te dienen. Doet de werknemer dit niet, dan kan het UWV de uitkering weigeren of verlagen.
Wat is een loonsanctie en hoe voorkom je die?
Een loonsanctie is een maatregel van het UWV waarbij de werkgever verplicht wordt het loon van de zieke medewerker maximaal een jaar langer door te betalen, bovenop de gebruikelijke twee jaar. Het UWV legt een loonsanctie op als blijkt dat de werkgever onvoldoende re-integratie-inspanningen heeft geleverd.
Veelvoorkomende redenen voor een loonsanctie zijn:
- Het ontbreken van of het te laat opstellen van een plan van aanpak
- Onvoldoende onderzoek naar re-integratiemogelijkheden in het tweede spoor
- Het niet tijdig inschakelen van een arbeidsdeskundige
- Een onvolledig of onjuist re-integratieverslag bij de WIA-aanvraag
- Onvoldoende actie na adviezen van de bedrijfsarts
Een loonsanctie voorkom je door gedurende het hele verzuimtraject zorgvuldig en gedocumenteerd te werken. Het is essentieel om elk gesprek, elk advies en elke stap vast te leggen. Wie het dossier op orde heeft en aantoonbaar actief heeft gewerkt aan re-integratie, staat bij de WIA-beoordeling een stuk sterker.
Hoe ArboVita helpt bij de verplichtingen richting het UWV
De verplichtingen richting het UWV zijn complex en de gevolgen van fouten kunnen groot zijn. ArboVita begeleidt en adviseert werkgevers bij het correct uitvoeren van alle stappen binnen de Wet verbetering poortwachter, zodat je als werkgever weet wat er van je wordt verwacht en wanneer.
Wat wij daarin doen:
- Onze casemanager, werkzaam in taakdelegatie onder supervisie van een bedrijfsarts, bewaakt de voortgang van het verzuimtraject en signaleert tijdig wanneer actie nodig is
- We adviseren over de inhoud en opbouw van het re-integratieverslag
- We helpen je de juiste stappen te zetten bij zowel spoor 1- als spoor 2-re-integratie
- We zorgen voor korte lijnen en persoonlijk contact, zodat je snel kunt schakelen als de situatie daarom vraagt
- We houden je op de hoogte van relevante termijnen en wettelijke verplichtingen
De werkgever blijft zelf verantwoordelijk voor de beslissingen en de opvolging van adviezen. ArboVita staat daarbij als adviseur naast je, niet in plaats van je. Wil je weten hoe wij jouw organisatie kunnen ondersteunen bij langdurig verzuim? Bekijk onze verzuimabonnementen of neem direct contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.