Een Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) wordt vaak gezien als een administratieve verplichting vanuit de Arbowet. Een document dat “moet”.
Maar organisaties die het goed aanpakken, zien iets anders.
Een goede RI&E is geen papieren verplichting — het is het fundament van gezond, veilig en duurzaam werken.
Wat is een RI&E?
Een RI&E (Risico Inventarisatie en Evaluatie) is een wettelijk verplichte inventarisatie van alle arbeidsrisico’s binnen een organisatie.
Elke werkgever met personeel is verplicht een actuele RI&E te hebben.
Wat wordt in een RI&E onderzocht?
Een professionele RI&E brengt onder andere in kaart:
- Fysieke risico’s – werkhouding, tilbelasting, ergonomie
- Veiligheidsrisico’s – machines, werkplekinrichting, procedures
- Gevaarlijke stoffen
- Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) – werkdruk, stress, ongewenst gedrag
- Organisatorische risico’s die kunnen leiden tot verzuim
Na de inventarisatie volgt altijd een Plan van Aanpak met concrete maatregelen, prioriteiten en verantwoordelijken.
Een RI&E zonder opvolging is slechts een document. De waarde zit in de uitvoering.
Is een RI&E verplicht?
Ja. Volgens de Arbowet is een RI&E verplicht voor iedere werkgever met personeel.
Er zijn slechts enkele uitzonderingen voor zeer kleine organisaties met maximaal 25 medewerkers die gebruikmaken van een erkend branche-instrument.
Belangrijk:
- De RI&E moet actueel zijn
- De RI&E moet worden getoetst door een gecertificeerde deskundige (tenzij vrijgesteld)
- Het Plan van Aanpak moet aantoonbaar worden uitgevoerd
Bij een inspectie van de Nederlandse Arbeidsinspectie kan een ontbrekende of verouderde RI&E leiden tot boetes.
Waarom een RI&E méér is dan een verplicht nummer
Veel organisaties stellen een RI&E op om aan de wet te voldoen. Maar wie het strategisch inzet, merkt dat het veel meer oplevert.
1. Minder verzuim
Risico’s die vroeg worden gesignaleerd, leiden minder snel tot uitval. Zeker bij psychosociale arbeidsbelasting ligt hier enorme winst.
2. Duidelijkheid voor leidinggevenden
Een goede RI&E maakt zichtbaar waar knelpunten zitten. Dat helpt managers gericht bij te sturen.
3. Betrokken medewerkers
Wanneer medewerkers worden meegenomen in de inventarisatie, voelen zij zich gehoord. Dat versterkt vertrouwen en veiligheid.
4. Sterkere positie bij inspecties
Een actuele, goed onderbouwde RI&E voorkomt discussie en onrust bij controles. Een RI&E is dus geen kostenpost, maar een vorm van risicobeheersing én preventie. Dat sluit aan bij de visie waarbij preventie altijd boven reactief handelen staat.
Veelgestelde vragen over de RI&E
Hoe vaak moet een RI&E worden geactualiseerd?
Er is geen vaste termijn, maar actualisatie is verplicht bij belangrijke wijzigingen in werkzaamheden, organisatie of risico’s.
Moet een RI&E altijd worden getoetst?
In de meeste gevallen wel. Kleine organisaties die gebruikmaken van een erkend branche-instrument kunnen zijn vrijgesteld.
Wat kost een RI&E laten opstellen?
De kosten hangen af van omvang, sector en complexiteit. Belangrijker is de vraag: wat kost het als risico’s niet worden aangepakt?
Wat is het verschil tussen RI&E en PMO?
Een RI&E richt zich op risico’s binnen de organisatie. Een PMO (Preventief Medisch Onderzoek) richt zich op de gezondheid van individuele medewerkers.
